Zwak dus sterk

Echt is wat we willen, we horen het steeds vaker. Echte energie, echte ingrediënten, echte mensen, echte schoonheid, echte foto’s, echte verhalen. De vraag die onherroepelijk volgt is, wanneer is iets ‘echt’?
‘Echt’ lijkt een concept te zijn. Wanneer echte mensen worden afgebeeld zijn het vaak mensen met een ‘afwijkend’ uiterlijk, een spleetje tussen de tanden, sproetjes, van een ‘andere’ cultuur. Wanneer we het hebben over echte energie, hebben we het over groene energie, afwijkend van de energie die we gewend zijn. Wanneer we op zoek zijn naar echte ingrediënten moeten we er een schaarsteprijs voor betalen.

Kortom, alles wat ‘echt’ is, is afwijkend en schaars. En dat is nou net de wereld op zijn kop. Steeds meer mensen beginnen zich te realiseren dat we leven in een omgekeerde wereld. Zo vroeg een lezer van het NRC Next zich af waarom niet alle energie gewoon groene energie is? Vinden mensen het steeds vaker heel onlogisch dat we minder betalen voor vlees dat bewerkt is, dan vlees dat puur is. En kan de grondlegger van het ‘cradle to cradle principe’ er niet over uit dat we onze kinderen bijbrengen dat een rubberen eendje vol chemicaliën een eend is.

Het lijkt alsof alles wat dichtbij het leven staat afwijkend en bijzonder is geworden en alles wat kunstmatig is gemeengoed. Terwijl dat eigenlijk andersom zou moeten zijn. De vraag is hoe dit komt. Misschien heeft het te maken met een basisangst in de mens dat hoe dichterbij het leven, hoe dichterbij de vergankelijkheid ervan. Een mens gelooft niet voor niets graag in sprookjes, of dat er meer tussen hemel en aarde is en streeft al sinds mensenheugenis eeuwige jeugd na. Hoe echter de dingen zijn, hoe kwetsbaarder we ons voelen.

Omslag

Toch zijn er tekenen van een fundamentele omslag in dit denken, ingegeven door de nieuwe generatie jongeren. Er staat een generatie op die snapt dat ‘echt’ nooit iets afwijkends kan zijn. Het is niets bijzonders, het is de normaalste zaak van de wereld. Echt zit in alles en iedereen, want echt gaat volgens hen over leven. Het leven in mensen, het leven der dingen en tegelijkertijd de vergankelijkheid ervan.

Sterker nog, deze generatie ziet de kracht en schoonheid van vergankelijkheid. Zo maken ze kunst van afval, bijvoorbeeld een autowrak als kunstwerk of een etalage opgebouwd uit blikjes. Brede heeft hier zelfs een wedstrijd voor uitgeschreven. Tijdens een wandelingetje op straat, zien we dat een voorbijganger op een witte bloempot met een treurig dood boompje 'Boom der Geheimen' heeft geschreven. De nieuwe generatie jongeren lijkt te denken volgens het cradle to cradle principe, wat uitgaat van een wereld waarin eindigheid leidt tot oneindigheid. Van wieg tot wieg, in plaats van wieg tot graf. Afval is voedsel, kwetsbaarheid is een kracht. Het is een generatie die zich kwetsbaar durft op te stellen om ook meer in het leven te kunnen staan.

Dat deze jongeren zich kwetsbaar durven opstellen, zie je onder andere aan het feit dat ze zichzelf met al hun krachten en zwaktes blootleggen voor anderen. Via Hyves geven ze een kijkje in hun leven en hun vriendenkring, via Twitter geven ze inzicht in wat ze de hele dag aan het doen zijn. Via youtube leggen ze hun talenten bloot. Bij Idols is het opvallend met hoeveel zelfvertrouwen de jongeren staan te zingen, ze laten hun angsten niet in de weg staan van hun talent. Jongeren spelen ook met hun eigen kwetsbaarheid, om het gevoel te hebben dat ze des te meer leven. De nieuwste thrillseeking methode is ‘Fun Bury’, waar je jezelf levend kan laten begraven. En programma’s als Jackass zijn nog steeds onverminderd populair.

Wie zich kwetsbaar durft op te stellen, vraagt ook van anderen om zich kwetsbaar op te stellen. Dit verwoordde Jan-Jaap van der Wal in de Oudejaarsconference toen hij politici de vraag stelde of zij zich kwetsbaar durven op te stellen: “Maak je beleid of vertel je de waarheid?” Het zou volgens hem goed zijn als Den-Haag ook eens durft toe te geven niet alle problemen op te kunnen lossen en ook fouten te maken. Kwetsbaar durven opstellen maakt dus het verschil tussen beleid maken en de waarheid vertellen. Ofwel tussen onecht en echt zijn.

Wat kan je als merkdenker met dit gegeven? Welnu, wanneer je echt als een concept gaat zien, als iets bijzonders, dan ga je nat bij de nieuwe generatie jongeren. Echt zit volgens hen in alles en iedereen. Want echt gaat over leven, met al zijn kracht én kwetsbaarheid. Echt gaat over jezelf bloot durven geven en je daarmee tegelijkertijd kwetsbaar durven opstellen. Wellicht vertellen dat je er nog niet helemaal bent, zoals BP doet met ‘net een beetje beter’. Of door je zwakte te tonen tegelijkertijd je kracht te laten zien, zoals Rabobank deed door zich letterlijk te laten uitlachen. Of simpelweg aan de mensen over te laten wat je waard bent, zoals Radiohead mensen zelf liet bepalen hoeveel ze voor het nieuwe album wilden betalen. Kortom, we lijken te gaan van ‘hoe echter, hoe kwetsbaarder, hoe beangstigender’ naar ‘hoe kwetsbaarder, hoe echter, hoe krachtiger’.