Boris Veldhuijzen van Zanten: de KUNST van het trendwatchen

“The best way to predict the future is to invent it”, zei Alan Kay ooit, en als er iemand is op wie die uitspraak van toepassing is, is het ‘serial entrepreneur’ Boris Veldhuijzen van Zanten. Hij is medeoprichter van uiteenlopende ondernemingen, van V3 Redirect Services (verkocht voor 21 miljoen gulden, helaas grotendeels in aandelen die na de verkoop in waarde kelderden), HubHop (verkocht aan KPN), TwitterCounter.com, PressDoc en The Next Web.

Als artiest in spe – hij volgde onder andere een opleiding aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten – kwam hij in het midden van de jaren negentig in aanraking met het world wide web, en was meteen gegrepen. “Het leek me geweldig om deel uit te maken van iets wat de wereld zo ingrijpend zou gaan veranderen. Al was ik bang dat ik te laat was.”

Dat bleek mee te vallen. Sinds V3 Redirect Services (waarmee het mogelijk was om een site te ontsluiten via een korte domeinnaam en een .to extensie) blijkt het internet keer op keer zakelijke kansen te bieden. Veldhuijzen van Zanten is nu via de ‘incubator’ The Next Web betrokken bij zeven projecten, waaronder de bekende The Next Web Conference over – hoe kan het ook anders – de toekomst van het internet. Niet alle projecten hoeven een succes te worden. “Ook van mislukkingen leer je. Edison heeft 1000 gloeilampen ontwikkeld, voordat hij eindelijk een werkend exemplaar had. Maar die 1000 beschouwde hij niet als mislukt, hij vond dat hij 999 manieren had ontdekt om een gloeilamp te maken die het niet deed.”

Trends zijn voor Veldhuijzen van Zanten een bijproduct van zijn werk: “Ik ben eerder een trendmaker dan een trendwatcher. Ik vind de toekomst uit, ik bekijk ’m niet alleen.” Wat onverlet laat dat hij trends nauwlettend volgt – voornamelijk internettrends, voornamelijk via het internet.

’Open mind’ steeds belangrijker
Hoe meer informatie er op hem afkomt, hoe beter. “De meeste mensen hebben de neiging om nieuwe dingen af te wijzen. Ik herken dat. Twitter vond ik in eerste instantie helemaal niets. Maar als artiest heb ik geleerd me open op te stellen. En ik denk dat zo’n ‘open mind’ steeds belangrijker wordt voor iedereen die trends wil volgen. Vroeger, sinds de tijd van de gilden, toen elke generatie z’n vakkennis overdroeg op de volgende, draaide het vooral om vakbekwaamheid. Om een ontwikkeling op waarde te schatten moest je inhoudelijk onderlegd zijn. Nu gaat het steeds minder om wat je weet en steeds meer om hoe snel je kunt leren, ontleren en opnieuw leren. Dát is de toekomst: snel kunnen bepalen wat zich onderscheidt, wat eruit springt, wat werkelijk bijzonder is. En dat de volgende dag weer vergeten, en onbevangen tegen de wereld aankijken. In een wereld die snel verandert, is dat de enige manier om goed op de hoogte te blijven van trends.”

Dat de wereld snel verandert, staat voor buiten kijf. “In maart 2010 is het world wide web 21 geworden. Volwassen dus. Maar als ik bedenk hoe ik zelf was op mijn eenentwintigste: ik voelde me heel wat, maar ik stond nog helemaal aan het begin. Zo is het ook met het internet. De afgelopen jaren waren al veelbewogen, maar de komende jaren gaat er nog veel meer gebeuren: de snelheid van vernieuwing neemt toe naarmate het web langer bestaat.”

De belangrijkste ontwikkelingen volgens hem? Een toenemend belang van mobiel internet (de recente introductie van Apple’s iPad onderstreept dit eens te meer) en een verdere perfectionering van zoekmachines. “Meer in het algemeen kun je stellen dat die innovaties een succes zullen zijn waardoor we ‘goddelijker’ worden. God krijgt vijf eigenschappen toegedicht: hij is wordt geacht alziend, onsterfelijk, alwetend, almachtig en alomtegenwoordig te zijn. Toenemende mobiliteit betekent een stap in de richting van alomtegenwoordigheid, en beter kunnen zoeken op internet maakt ons weer wat alwetender. Goddelijker dus.”

Het oordeel van de jury: Brengt mensen bij elkaar. In 2009 heeft Boris Veldhuijzen van Zanten serieus werk gemaakt van internationalisatie van The Next Web.